WEBVTT

1
00:00:03.390 --> 00:00:04.870
Oprogramowanie jest wszędzie,

2
00:00:06.010 --> 00:00:07.870
czasem nawet wewnątrz nas.

3
00:00:09.220 --> 00:00:10.480
Ale co jeżeli narzędzia,

4
00:00:10.680 --> 00:00:11.730
których używasz

5
00:00:11.920 --> 00:00:13.530
działają dla kogoś innego?

6
00:00:14.640 --> 00:00:15.859
Narzędzie, które kontrolujesz działa w twoim interesie,

7
00:00:15.860 --> 00:00:17.860
Narzędzie, które kontrolujesz działa w twoim interesie,

8
00:00:18.000 --> 00:00:20.310
ale jeżeli kontroluje je ktoś inny,

9
00:00:20.840 --> 00:00:22.460
działa na jego korzyść.

10
00:00:22.500 --> 00:00:25.800
(napisy: EULA, Wszelkie Prawa Zastrzeżone, Dzielenie się jest kradzieżą, Zakaz kopiowania, Zakaz uczenia się, Nieprzestrzeganie będzie karane)

11
00:00:24.600 --> 00:00:25.890
Mając możliwość obejrzenia 

12
00:00:25.800 --> 00:00:27.420
narzędzia od środka, możesz sprawdzić jak działa,

13
00:00:28.110 --> 00:00:32.180
(napisy: możesz, 0 korzystać z programu, 1 poznać co program robi, 2 dzielić się kopiami programu, 3 zmienić, ulepszyć i opublikować wprowadzone zmiany)


14
00:00:29.350 --> 00:00:32.850
zmodyfikować je, żeby funkcjonowało inaczej lub lepiej.

15
00:00:32.890 --> 00:00:34.310
Mając możliwość

16
00:00:34.500 --> 00:00:35.590
dzielenia się narzędziem i swoimi zmianami,

17
00:00:35.780 --> 00:00:37.200
pomagasz innym ludziom,

18
00:00:37.380 --> 00:00:38.460
a w zamian oni mogą pomóc tobie.

19
00:00:40.100 --> 00:00:40.850
W ten sposób

20
00:00:41.020 --> 00:00:44.050
rozwijała się wczesna informatyka.

21
00:00:44.210 --> 00:00:46.010
Wszyscy mieli wgląd w kod programu

22
00:00:46.180 --> 00:00:47.760
i dzielili się zmianami,

23
00:00:47.950 --> 00:00:49.960
żeby rozwijać projekt.

24
00:00:51.650 --> 00:00:55.040
Każdy użytkownik mógł zostać deweloperem.

25
00:00:55.050 --> 00:00:58.200
(napis: Następny zjazd - Prawa do opragramowania zastrzeżone.)
Ale kiedy firmy zaczęły posiadać prawa do kodu źródłowego,

26
00:00:58.240 --> 00:01:03.460
nie można już było uczestniczyć w jego tworzeniu,

27
00:01:03.720 --> 00:01:05.550
nie mogłeś się nawet dowiedzieć,

28
00:01:05.730 --> 00:01:07.290
co robił dany program, na twoim komputerze.

29
00:01:09.270 --> 00:01:10.020
W odpowiedzi,

30
00:01:10.340 --> 00:01:12.290
hakerzy stworzyli projekt GNU,

31
00:01:12.690 --> 00:01:14.070
by stworzyć system komputerowy,

32
00:01:14.250 --> 00:01:15.360
który szanowałby

33
00:01:15.550 --> 00:01:17.730
autonomię użytkownika.

34
00:01:18.630 --> 00:01:20.610
Zdecydowali się na copyleft 

35
00:01:20.910 --> 00:01:21.520
i wbudowali ten koncept

36
00:01:21.720 --> 00:01:23.590
w licencję GNU General Public License (GNU ogólna licencja publiczna),

37
00:01:23.780 --> 00:01:24.550
czyli strukturę prawną, 

38
00:01:24.720 --> 00:01:26.630
tóra chroni prawa użytkowników.

40
00:01:27.910 --> 00:01:29.270
W dziesięć krótkich lat,

41
00:01:29.300 --> 00:01:31.009
Free Software Movement (ruch wolnego oprogramowania) stworzył

42
00:01:31.010 --> 00:01:32.729
GNU/Linux system.

43
00:01:32.730 --> 00:01:34.929
System na komputery, którego nikt nie mógł posiadać na własność,

44
00:01:35.930 --> 00:01:36.920
ale którego każdy może używać.

45
00:01:38.590 --> 00:01:41.310
Dzisiaj dzięki niemu latają samoloty,

46
00:01:41.540 --> 00:01:44.660
odbywa się handel akcjami,

47
00:01:45.440 --> 00:01:47.920
a Internet funkcjonuje na całym świecie.

48
00:01:50.240 --> 00:01:51.170
My wszyscy

49
00:01:51.510 --> 00:01:52.120
spotykamy się z wolnym oprogramowaniem,

50
00:01:52.320 --> 00:01:53.760
czy o tym wiemy, czy nie,

51
00:01:54.140 --> 00:01:55.170
Ale wolność oprogramowania

52
00:01:55.350 --> 00:01:56.870
jest zaprojektowana dla dobra całych społeczeństw.

53
00:01:57.400 --> 00:01:58.290
Chodzi o to,

54
00:01:58.490 --> 00:01:59.860
jak i dla kogo będzie działać 

55
00:02:00.060 --> 00:02:01.580
otaczająca wszystkich technologia,

56
00:02:01.620 --> 00:02:06.160
i jakie społeczeństwo chcemy nią budować,

57
00:02:11.620 --> 00:02:04.160
(napis: uwolnienie użytkownika)

58
00:02:14.650 --> 00:02:17.630
Nadal mamy wiele do zrobienia. (napis: $ zrób przyszłość)

59
00:02:28.310 --> 00:02:34.650
(napis: Free Software Foundation | 30 lat wspierania wolności użytkowników)

60
00:02:34.800 --> 00:02:43.010
(napis: fsf.org * dołącz do nas * pomóż * dowiedz się więcej)

61
00:02:43.360 --> 00:02:49.620
(nowy napis: Licencja CC BY-SA 4.0, 2014 film urchn.org)

62
00:02:50.490 --> 00:02:52.000
Transkrypcja i tłumaczenie wykonane przez wolontariuszy.