WEBVTT

1
00:00:02.390 --> 00:00:05.870
Software is overal om ons heen

2
00:00:06.010 --> 00:00:08.870
en soms binnen in ons.

3
00:00:09.000 --> 00:00:14.530
Maar wat als ons gereedschap
doet wat iemand anders wil?

4
00:00:14.640 --> 00:00:17.860
Heb jij controle over je gereedschappen,
dan dienen ze jouw belang.

5
00:00:18.260 --> 00:00:22.460
Maar heeft een ander de controle,
dan dienen ze het belang van de ander.

6
00:00:23.050 --> 00:00:25.890
Als je gereedschappen kunt bestuderen,
om te zien hoe ze werken,

7
00:00:26.060 --> 00:00:28.000
dan kun je daar van leren.

8
00:00:28.110 --> 00:00:32.250
Je kunt ze zelfs wijzigen
zodat ze anders of beter functioneren.

9
00:00:32.890 --> 00:00:35.590
Als je gereedschap kunt delen
inclusief de wijzigingen,

10
00:00:35.780 --> 00:00:37.200
dan help je anderen,

11
00:00:37.380 --> 00:00:39.460
en anderen op hun beurt helpen jou.

12
00:00:40.100 --> 00:00:44.050
Vroeger werd software op deze manier gemaakt.

13
00:00:44.210 --> 00:00:46.010
Iedereen kon de broncode van programma's inzien

14
00:00:46.180 --> 00:00:49.960
en mensen deelden hun werk met elkaar
om de groei ervan te stimuleren.

15
00:00:51.650 --> 00:00:55.040
Iedere gebruiker was een potentiële maker.

16
00:00:56.970 --> 00:01:00.460
Maar toen bedrijven
broncode ontoegankelijk maakten,

17
00:01:00.720 --> 00:01:03.550
werd het onmogelijk om nog mee te doen

18
00:01:03.730 --> 00:01:07.290
en onmogelijk te zien wat een programma doet.

19
00:01:09.270 --> 00:01:12.290
Als reactie hierop,
startten hackers het GNU project,

20
00:01:12.690 --> 00:01:17.730
om een computersysteem te maken
dat de autonomie van gebruikers respecteert.

21
00:01:18.630 --> 00:01:20.610
Ze bedachten het concept van copyleft

22
00:01:20.910 --> 00:01:23.590
en formuleerden
de GNU General Public License,

23
00:01:23.780 --> 00:01:27.630
een juridische constructie
die de rechten van gebruikers beschermt.

24
00:01:27.910 --> 00:01:32.920
In tien jaar tijd
bouwde de vrije software gemeenschap
het GNU/Linux systeem.

25
00:01:33.230 --> 00:01:37.310
Een systeem waar niemand eigenaar van is
maar dat door iedereen gebruikt kan worden.

26
00:01:38.540 --> 00:01:40.660
Vandaag de dag houdt het vliegtuigen in de lucht,

27
00:01:41.440 --> 00:01:43.920
maar ook de aandelenmarkt

28
00:01:45.240 --> 00:01:48.170
en het internet.

29
00:01:50.510 --> 00:01:53.760
We komen vrije software overal tegen,
vaak onzichtbaar.

30
00:01:54.140 --> 00:01:56.870
Maar vrije software
is ontworpen voor mensen.

31
00:01:57.400 --> 00:02:00.880
Het gaat erom welke vorm
onze technologie zal aannemen.

32
00:02:01.120 --> 00:02:08.620
En wat voor een soort maatschappij
we creëren met onze digitale technologie.

33
00:02:14.650 --> 00:02:17.630
We hebben nog veel te doen.

34
00:02:28.310 --> 00:02:29.850
Free Software Foundation

35
00:02:30.310 --> 00:02:31.540
30 jaar

36
00:02:31.870 --> 00:02:34.090
bevordering van vrijheid voor gebruikers

37
00:02:34.800 --> 00:02:36.010
sluit je aan

38
00:02:36.480 --> 00:02:37.710
draag bij

39
00:02:38.150 --> 00:02:39.930
leer

40
00:02:41.070 --> 00:02:42.710
fsf.org

41
00:02:43.360 --> 00:02:47.620
Licentie CC by-sa 4.0 2014

42
00:02:47.980 --> 00:02:50.130
Video: urchn.org

43
00:02:50.490 --> 00:02:52.000
Vertaling: Martin de Reuver